खास उपवासा दिवशी करण्यात येणारा "साबुदाणा वडा" सर्वपरिचित आहे. फक्त प्रत्येकाची करण्याची पध्दत किंवा साहित्याचे प्रमाण वेगवेगळे असू शकते. मी ज्या पघ्दतीने करते त्याप्रमाणे साहित्य व कृती-👇

साहित्य :-
* साबुदाणा २ वाट्या
* उकङलेले बटाटे मोठे २
* भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कूट १/२ वाटी
* वरी तांदुळाचै पीठ १/२ वाटी
* मीठ चवीनुसार
* जीरे १ टीस्पून
* हिरवी मिरची पेस्ट १ टीस्पून
* तेल तळण्यासाठी

कृती :-
प्रथम आदले रात्री साबुदाणा स्वच्छ धुवून, साबुदाणा पाण्यात बुडेल इतके पाणी ठेवून भिजत घालावा.

दुसरे दिवशी सकाळी भिजलेला साबुदाणा हाताने व्यवस्थित मोकळा करावा. त्यामधे उकडलेला बटाटा मोठ्या किसणीने किसून घालावा. गुठळ्या रहात नाहीत.

आता सांगितलेले सर्व साहित्य साबुदाणा, बटाट्यामधे घालून हाताने एकत्र मळून गोळा तयार करावा. आवश्यकता वाटल्यास दाण्याचे कूट थोडेसे वाढवू शकतो.

आता तेल गरम करायला ठेवावे व गरम होईपर्यंत तयार पीठाचे आपल्या आवडीच्या आकाराचे गोळे बनवून घ्यावेत व गरम तेलात मध्यम आचेवर खरपूस तळावेत.

तयार खुसखूषीत वडे शेगदाण्याची उपवासाची चटणी किंवा खोबर्याच्या चटणीबरोबर खायला द्या.

टिप्स :
* आवडीनुसार लाल मिरचीपूड वापरू शकता परंतु वड्या रंग तांबूस काळपट येतो.
* ज्यांना उपवासाला कोथिंबीर चालत असेल, त्यांनी घातली तरी चालते.
* मेदू वड्याप्रमाणे मधे होल करून वड्यास आकार दिला तर पोटातून नीट तळले जातात.
*  वरी तांदुळ पीठामुळे वडे खूप क्रिस्पी होतात. साबुदाणा वड्याना विशिष्ट चिवटपणा येत नाही व तेलकट होत नाहीत.
* वडे तेलात सोडताना तेल चांगले गरम असावे. नंतर आंच मध्यम करावी.

तुम्हीही अशा पध्दतीने वडे करून बघा. नक्की आवडतील.

आपल्या प्रतिसादाने नव-नविन पदार्थ करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सुचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या

उपवास, व तो ही मोठा म्हणजे आषाढी, कार्तिकी एकादशी किंवा महाशिवरात्री म्हटले की दुसरे दिवशी सुटणारा. तर दिवसभरच उपवासाचे पदार्थ लागतात.त्यामुळे शाबुूदाणा खिचडी व्यतिरीक्त नवनवे पदार्थ हवे असतात तसेच ते खमंगही हवेत, तेलकट नको..! अशावेळी सकाळच्या नाष्ट्याला किंवा संध्याकाळच्या खाण्याला हे डोसे करावेत. कसे करायचे साहित्य व कृती-👇

साहित्य :-
* उपवासाची भाजाणी २ वाट्या
* भिजवलेला शाबुदाणा अर्धी वाटी
* उकडलेला बटाटा मध्यम आकार १
* आंबट ताक अर्धी वाटी किंवा पातळ दही
* हिरवी मिरची पेस्ट
* जीरे
* मीठ चवीनुसार
* इनो पावडर १ टीस्पून
* तेल किंवा तूप
* पाणी गरजेनुसार

कृती :-
प्रथम शाबुदाणा, जीरे, मिरची पेस्ट थोडे पाणी घालून वाटून घ्यावे. उकडलेला बटाटा किसून घ्यावा.

आता एका बाऊलमधे भाजाणी घेऊन त्यामधे वाटलेले मिश्रण, उकडलेला बटाटा, ताक व चवीनुसार मीठ घालून सर्व मिश्रण डावाने एकत्र करावे. गरजेनुसार पाणी घालावे. फार पातळ अथवा धट्ट नको.नेहमीच्या डाळ -तांदूळ डोशा पीठाप्रमाणे असावे. अर्धा तास झाकून ठेवावे.

अर्ध्या तासानंतर  तवा तापत ठेवावा व पीठ परत एकदा डावाने हलवून इनो पावडर घालावी व ढवळावे.

आता तवा तापला असेल तर तव्यावर पाणी शिंपडावे व नैपकिनने पुसून हलकेच तेल लावावे. आता तवा तयार झाला. त्यावर डावाने पीठ घालून गोल फिरवावे व झाकून ठेवावे.

खरपूस वास सुटला की झाकण उघडून थोडे तेल सोडावे व उलटून दुसरी बाजूही तांबूस भाजून घ्यावी.

आता हिरवी मिरची-खोबर्याची किंवा उपवासाची लाल चटणी सोबत खायला द्यावे. आवडत असल्यास सोबत दही, शेंगा घ्याव्यात.

डोसा अतिशय खमंग व खुसखूषीत लागतो.

टिप्स :-
* उपवासाची भाजाणी ऐवजी वरी तांदुळ घेतले तरी चालते. ते रात्रीच ताकात भिजवून दुसरे दिवशी शाबुदाण्या सोबत वाटून घ्यावे.

*.मिश्रणात आपल्याला उपवासाला चालत असेल तर आलं व कोथिंबिर घालावी.

* इनो पावडर शेवटी, डोसे काढायच्या वेळी अगदी आयत्यावेळी घालावी.

आपल्या प्रतिसादाने नव-नविन पदार्थ करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सुचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

उन्हाळा म्हटले की थंडगार काही प्यायला मिळाले तर सर्वानाच आवडते. त्यातही आंब्याचा सिझन चालू असतो. मग काय आंब्यापासूून बनणारी विविध थंड पेय, आईस्क्रिम, कुल्फी... मजा असते. आमच्याकडे उन्हाळा आंबामय असतो. आंब्याचेच विविध पदार्थ चालू असतात. त्यापैकीच एक "मँगो लस्सी " साहित्य व कृती-👇
साहित्य :-
* ताजे गोड दही २ वाट्या
* पिकलेला हापूस आंबा मोठा १
* साखर आवडीनुसार
* मीठ चिमूटभर
* फ्रेश क्रिम २ टेस्पून (ऐच्छीक)

कृती :-
प्रथम आंबा साल काढून चौकोनी फोडी करून घ्यावा.

आता मिक्सरमधे दही, आंब्याच्या फोडी, साखर २ चमचे व चिमुूटभर मीठ घालून घुसळावे. फारच घट्ट वाटले तर बर्फाचे खडे किवा गार पाणी घालून घुसळावे.

फ्रेश क्रिम वापरणार असाल तर मिश्रण घुसळून झाल्यावर घालावे व परत एकदा हलकेच घुसळावे. क्रिममुळे लस्सी मलईदार लागते व ग्लासमधे ओतल्यावर वर फेस (फोम) येतो. दिसायला आकर्षक दिसते.

आता तयार थंडगार लस्सी काचेच्या मोठ्या ग्लासमधे घालून प्यायला द्यावी.

टिप्स :-
* आंबा शक्यतो हापूसच घ्यावा. केशर नसतो. इतर कोणता वापरायचा असेल तर आधी मँगो पल्प तयार करून गाळून घ्यावा.
.* दही ताजे व गोड असावे.

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

"बटाटा-शाबूदाणा पापड " उन्हाळी वाळवणाचा पदार्थ आहे. उपवासा दिवशी किंवा इतरही वेळीही चहासोबत तळून खायला खुसखूषीत लागतात. परंतु त्याआधी करून, उन्हात वाळवून डब्यात ठेवल्यातरी पाहीजेत ना.. . कसे करायचे साहित्य व कृती-👇

साहित्य :-
* १ वाटी साबुदाणा
* बटाटे मध्यम आकाराचे ४-५ (शक्यतो चिकट नसणारे जुने बटाटे)
* ४-५ हिरव्या मिरच्या भरड वाटून 
* प्रत्येकी १ टीस्पून - जिरे, जिरे पूड
* चवीप्रमाणे मीठ
* पाणी २ वाट्या

कृती :-
प्रथम शाबूदाणा रात्रीच धुवून वर अर्धा इंच पाणी ठेवून भिजवावा. बटाटे उकडून ठेवावेत.

सकाळी बटाटे सोलून किसून घ्यावेत. शाबूदाणा हाताने मोकळा करावा.

नंतर गँसवर २ वाट्या पाणी गरम करण्यास ठेवावे. त्यामधे मीठ, मिरचीची भरङ, जीरे व जीरपूड घालावी. 

आता भिजलेला शाबूदाणा त्यामधे घालावा व शिजू द्यावा. सतत हलवत रहावे. शिजत आल्यावर किसलेला बटाटा घालून ५ मिनिट रटरटू द्यावा. गँस बंद करावा.

नंतर पळीने आपल्या आवडीच्या आकाराचे पापड प्लास्टिक कागदावर उन्हातच घालावेत.  दोन ते तीन दिवस उन्हात कडक वाळवावेत.

वाळलेले पापड घट्ट झाकणाच्या डब्यात भरून ठेवावे.केव्हाही काढून तळून खावेत.

टिप:- उकडलेल्या बटाच्याऐवजी कच्चा बटाटा किसून घातला तरी चालतो. बटाटा रात्रीच किसून, धुवून  तुरटीच्या पाण्यात घालून ठेवावे. सकाळी पाणी निथळून काढावे.

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

उन्हाळा म्हटले की महिला वर्गाची उन्हाळी कामे  वाळवणं म्हणजे सांङगे, पापड, कुरडई इ., मसाला, चटणी करण्याची लगबग चालू होते. आजकाल धावपळीचे आयुष्य झाल्याने व सर्व पदार्थ बाजारात रेडीमेड मिळत असल्याने असे उन्हाळी वाळवणाचे पदार्थ घरी करण्याचे प्रमाण कमी झालेय. आरोग्याच्या तक्रारी मुळे लोक तेलकटही कमी खातात. तसेच वाळवणासाठी जागेचीही उपलब्धतता नसते. असे सर्व असले तरीही सणासुदीला नैवेद्याला ताटात, उपवासा दिवशी या पदार्थांची आठवण येतेच. तरीही या सर्व अडचणीवर मात करून आपण थोडे का होईना पण घरीच स्वता काही पदार्थ बनविले तर? अन् घरी बनविले की भरपूरही वाटते. तर उपवासाची साबुदाणा-बटाटा चकली कशी करायची साहित्य व कृती-👇

साहित्य :-
* १ वाटी साबुदाणा
* बटाटे मध्यम आकाराचे ४-५ (शक्यतो चिकट नसणारे जुने बटाटे)
* ४-५ हिरव्या मिरच्या भरड वाटून 
* प्रत्येकी १ टीस्पून - जिरे, जिरे पूड
* चवीप्रमाणे मीठ
* पाणी गरजेनुसार

कृती :-
प्रथम साबुदाणा रात्रीच धुवून, वर अर्धा इंच पाणी ठेवून भिजवावा. बटाटे उकडून ठेवावेत.

दुसरे दिवशी सकाळी भिजलेला साबुदाणा हाताने मोकळा करावा व अर्धी वाटी पाणी घालून जाड बुडाच्या कढईत घालून पारदर्शक होईपर्यंत वाफवावे. अथवा(टीप-१)

नंतर त्यामधे बटाटे सोलून, मोठ्या किसणीने किसून घालावेत.तसेच मीठ,मिरची, जीरे सर्व घालून पीठ एकत्र मळावे.

आता तयार पीठाच्या उन्हात प्लास्टिक कागदावर  किवा ताटात, पीठ एका जाड पिशवीला लहान भोक पाडून त्यात भरावे व लहान आकाराच्या चकल्या घालाव्यात.

उन्हात ३-४ दिवस कडकडीत वाळू द्याव्यात. वाळल्या की हवाबंद डब्यात भरून ठेवा. गरजेनुसार काढून गरम तेलात तळाव्यात. छान कुरकूरीत लागतात.

टीप :
१) मळून तयार झालेला पीठाचा गोळा ओवनमधे २ मिनिट वाफवून घेतला तरी चालतो. ओवन नसेल तर जाड बुडाच्या कढईत तयार पीठ, तळाला चमचाभर पाणी घालून वाफवावे.

२) या चकल्या चकली पात्रातूनही पाडता येतात. परंतु थोड्या बारीक होतात व पिशवीने घालणेच्या तुलनेत कष्टप्रद होते.

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

उन्हाळा चालू झाला की, उन सुध्दा कडकडीत तापत असते. घरातल्या महिला वर्गाची उन्हाळी वाळवणाचे पदार्थ करण्याची लगबग चालू होते. कोणाच्या मदतीशिवाय एकट्यानेच होऊ शकणारे पदार्थ म्हणजे बटाट्याचा किस, चकल्या, सांडगी मिरच्या असे प्रकार आधी करून घ्यायचे. बाकीचे म्हणजे कुरडई, पापड, शेवया, सालपापड्याअसे मुलांच्या उन्हाळी सुट्टया चालू झाल्या की करायचे. म्हणजे मुलं ताटे आत-बाहेर कर, राखण कर अशी बरीच छोटी कामे करण्यास येऊ शकतात. या पदार्थामधेसुध्दा शेजारणी सोबत स्पर्धा असते बरं, तिच्यापेक्षा आपले पदार्थ कसे जास्तीत-जास्त सुबक व स्वच्छ रंगाचे होतील? यासाठी एकमेकींकडून किंवा एखाद्या अनुभवी महिलेकडून टीप्स देणे-घेणे चालू असते. त्यातील वस्तुच्या प्रमाणाची उजळणी केली जाते. एकंदरीतच हा सर्व हौसेचा व आवडीचा भाग आहे. तसे तर आजकाल सर्वच पदार्थ रेडीमेड मिळतात. पण असे वाळवणाचे पदार्थ करणे,म्हणजे सकाळपासूनच धांदल असते. रोजची कामे फटाफट उरकून मग या कामांच्या मागे लागयचे. करणे, वाळविणे मग संध्याकाळी घरात आणून थोडेफार कडेचे अर्धे ओले वाळलेले रात्रिच्या भाजीच्या फोडणी आधी कढईत तळून बघायचे, त्यावर घरातल्यासोबत चर्चा करायची की,यावर्षीचे कसे जास्त हलके व पांढरे स्वच्छ झालेत वगेरे वगेरे..! एकूणच घरच्या पदार्थाना तोड नाही. आजकाल जागेचा, वेळेचा सर्वच गोष्टीचा अभाव असतो. तरीही लहानपणी आईने केलेल्या पदार्थाची चव आठवली किंवा त्या वाळवणाच्याआठवणी शांत बसू देत नाहीत. मग काय थोडे -थोडेसेच व सोपे प्रकार मी बिल्डिंगच्या टेरेसवर वाळवून करतेच. तर असाच सोपा प्रकार म्हणजे उपवासाच्या चिवड्याचा "बटाट्याचा किस " पण यातसुध्दा बारकावे, ट्रिक्स आहेत बरं... कसा करायचा साहीत्य व कृती 👇

साहित्य :-
* नवे व कडक मोठे बटाटे ५ किलो
* सर्व बटाटे पाण्यात बुडतील इतके पाणी

कृती :-
प्रथम सर्व बटाटे स्वच्छ धुवून घ्यावेत. नंतर एका मोठ्या पातेल्यात पाणी उकळायला ठेवावे व सर्व बटाटे त्यामधे घालावेत. वर ताट झाकून १० ते १५ मिनिट शिजू द्यावेत.

मधेच एकदा मोठ्या चमच्याने वर-खाली करावेत. बटाट्याची साल निघते का बघावे . साल निघत असेल तर गँस लगेच बंद करावा.

थोड्या वेळाने थंड झाल्यावर साल काढून घ्यावी व मोठ्या छिद्राच्या किसणीने आधीच उन्हात पसरलेल्या प्लास्टिक कागद अथवा साडीवर डायरेक्ट विरळ किसावे. कडकडीत उन्हात दोन दिवस वाळू द्यावा.

वाळलेला किस हवाबंद डब्यात भरून ठेवावा. वर्षभर रहातो. लागेल तसा काढून तेलात तळून मस्त खमंग चिवडा करावा.

टिप्स :
* बटाटे नवेच असावेत. जूने व मऊ पडलेले असल्यास किस काळा होतो.

* जास्त मऊ उकडू नयेत. साल निघण्याइतपतच उकडावेत. किस नीट पडतो.

* शक्य असल्यास बटाटे रात्रीच उकडून फ्रिजमधे ठेवावेत व सकाळी किस पाडावा.. किस मोकळा पडतो.

उपवास असला तरी पुृूर्णपणे पोट रिकामे ठेवणे आरोग्याला वाईटच.मग काय?  आपण शाबूदाणा खिचडी किंवा इतर कांही पदार्थ जे शेगदाण्याचे कूट वापरून केले जातात ते खातो. परंतु त्याने पित्त वाढते. रताळ्यामधे फाइबर भरपूर असते. सहज उपलब्ध असते त्यामुळे उपवासाला रताळे खाणे केव्हाही इष्टच. तर आज रताळ्याचा हलवा केला.कसा केला? साहित्य व कृती,

साहित्य :-
* रताळी मोठी २ (उकडून गर अंदाजे २ वाट्या)
* साखर १वाटी
* दूध १ कप
* तूप २ टेस्पून
* वेलचीपूड
* ड्रायफ्रूट्स

कृती :-

प्रथम रताळी स्वच्छ धुवून,मोठे तुकडे करावेत व कुकरमधे उकडून घ्यावे.

थंड झाल्यानंतर साल काढून आधि सुरीने कापून तुकडे करा व नंतर हाताने मँश करावे. आधि कापून घेतल्याने त्यातील तंतू किंवा शीरा ज्या असतात त्या कापल्या जातात व हलवा खाताना तोंडामधे  धागे येत नाहीत.

नंतर पँनमधे तूप गरम करून त्यामधे मँश केलेले रताळे घालावे व गुलाबी परतावे.

परतून झाल्यावर, नंतर त्यामधे दूध, साखर व वेलचीपूड घालावी. साखर विरघळून तूप सुटेपर्यंत ५ मिनिट परतावे व गँस बंद करावा.

शेवटी ड्रायफ्रूट्स घालावेत. खायला देताना वरून थोडे साजूक तूप सोडावे व खायला द्यावे.

अत्यंत पौष्टीक,सात्विक व लुसलू़शित असा हा "रताळ्याचा हलवा" चविला खूप छान लागतो. तूम्हीही करून बघा नक्की आवडेल.

टिप :- साखर आवडीनुसार कमी-जास्त करावी. मी घेतलेल्या प्रमाणाने हलवा बर्यापैकी गोड होतो. 

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

'साबुदाणा खिचडी ' हा उपवासाचा पदार्थ सर्वपरिचित आहेच. कांही घरात तर खूपच आवडती डिश असते. घरात जर एका कोणाचा उपवास असेल तर खिचडी मात्र सर्वासाठी असते. मात्र खिचडी मोकळी व लुसलू़शित असेल तरच मस्त लागते. अशी खिचडी कशी करायची साहित्य व कृती-👇

साहित्य :-
* साबुदाणा २ वाट्या
* भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कूट १/४ वाटी
* हिरवी मिरची भरड वाटून १ टीस्पून
* मीठ चवीनुसार
* साखर चिमूटभर
* बटाटा साल काढून चौकोनी चिरून १
* आंबट ताक अर्धी वाटी
* जीरे १ टीस्पून
* तूप किंवा शेंगदाणा तेल २ टेस्पून
* ओलं खोबरं
* लिंबू
* कोथिंबीर ( उपवासाला चालत असेल तर)

कृती :-
प्रथम साबुदाणा दोन-तीन वेळा स्वच्छ धुवून त्यातील पाणी पुर्ण काढून टाकावे. आता त्यात आंबट ताक घालावे व गरज वाटली तर थोडेसे पाणी , साबुदाणा पुर्णपणे बुडेल इतके घालावे व २ -३ तास झाकून ठेवावा.

तीन तासानंतर साबुदाणा बोटाने दाबून बघावा दबला जात असेल तर भिजला समजावे अन्यथा पाणी शिंपङून अजून १५ मिनिट ठेवावा.

आता भिजून तयार झालेला साबुदाणा हाताने मोकळा करावा व त्यामधे शेंगदाण्यांचे कूट, मीठ, साखर व्यवस्थित मिसळून घ्यावे.

नंतर कढई अथवा जाड बुडाच्या पातेल्यात तूप/तेल गरम करून जीरे तडतडवून घ्यावेत. व फोडणीमधे हिरवी मिरचीची भरड, बटाट्याच्या फोडी टाकून परतावे.  फोडी मऊ करून ध्याव्यात.

शेवटी तयार केलेला साबुदाणा  घालून व्यवस्थित परतावे.  साबुदाणा पारदर्शक झाला की खिचडी तयार झाली समजा व गरमा-गरम खिचडी वरून खोबरे व घालून, लिंबूची फोड ठेऊन खायला द्यावी.

टिप्स :
*  या खिचडीला हिरवी मिरचीच वापरावी. खिचडीचा रंग स्वच्छ दिसतो.
*  खिचडी झाकून वाफवू नये चिकट होते.
*  भिजवताना ताक घातल्याने साबुदाणा फुलतो व खिचडी मोकळी व्हायला मदत होते व चवही चांगली येते.

आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला जरूर द्या. आपल्या प्रतिसादाने नव-नवीन पदार्थ करण्यास प्रेरणा मिळते.

उपवास असला तरी आज आपण बटाटे वडे खाणार आहोत !पण उपवासाचे बर का! कसे करायचे साहीत्य व कृती,

साहित्य :-

* उकडलेले बटाटे ३-४
* कच्चा बटाटा किंवा १ लहान रताळे किसून
* हिरवी मिरची पेस्ट
* जिर्याची पूड १ टीस्पून
* मीठ चविनुसार
* साखर चिमूटभर
* लिंबू रस १/२ टेस्पून
* भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कुट २ टेस्पून
* खोवलेला ओला नारळ २ टेस्पून
* तेल तळण्यासाठी

वरील आवरणासाठी साहित्य :-

* राजगिरा पीठ अर्धी वाटी
* शिंगाडा पीठ अर्धी वाटी
* मीठ
* लाल मिरचीपूड
* जिरे पूड

कृती:-

प्रथम उकडलेले बटाटे मँश करून घ्या. नंतर
त्यामधे चवीप्रमाणे मिरची पेस्ट, मीठ,साखर, जिरे पूड, दाण्याचे कुट, खोवलेला नारळ, घाला.
नंतर त्यात लिंबाचा रस घाला व सर्व मिश्रण हाताने एकजीव करा.

आता तयार मिश्रणाचे तळहाताला थोडे पाणी लावून,साधारणपणे मोठ्या लिंबाच्या आकाराचे गोळे करून घ्या.

नंतर वरील आवरणासाठी शिंगाडा,राजगिरा पीठ व किसलेले रताळे एकत्र करुन त्यामधे मीठ, मिरची पूड व जिर्याची पूड घाला. गरजेइतके पाणी घालून भजीपीठा सारखा घोळ तयार करा.

आता कढईत तेल गरम करण्यास ठेवावे. तयार मिश्रणाचा एकेक गोळा घेऊन पीठाच्या घोळात बुडवावा व तापलेल्या तेलात सोडा. तांबूस रंगावर तळून घ्यावे.

गरमा-गरम खुसखूषीत वडे शेंगदाण्याच्या किंवा खोबर्याच्या चटणी सोबत खायला द्या.

टीप :-
* वरील आवरणासाठी शिंगाडा व राजगिरा पीठ सोबत शाबूदाणा पीठ पण उपलब्ध असेल तर तेही वापरले तरी चालते.

* कोथंबिर व आलं तुम्हाला उपवासाला चालत असेल तर  आतील सारणात वापरा .

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

उपवास आहे म्हणून काय झाले? काहीतरी सकस, पण खमंग खायला पाहीजेच ना. मग चला उपवासाचे दहीवडे बनवूया. कसे करायचे साहीत्य व कृती,

साहीत्य :-

* शिजवलेला वरी तांदुळाचा मऊ भात १ वाटी
* भिजलेला शाबूदाणा अर्धा वाटी
* भाजलेल्या शेंगदाण्याचा कूट २ टेस्पून
* राजगिरा पीठ २ टेस्पून
* मीठ चविनूसार
* हिरवी मिरची पेस्ट
* तेल तळण्यासाठी
* दही
* भाजलेल्या जिर्याची पूड

कृती :-

प्रथम एका पसरट बाऊलमधे भिजलेला शाबूदाणा व वरीचा भात एकजीव करून घ्या.

आता त्यामधे दाण्याचे कूट,राजगिर्याचे पीठ, मिरची पेस्ट, थोडी भाजलेल्या जिर्याची भरड पूड व चविनूसार मीठ घालून सर्व मिश्रण हाताने एकजिव मळावे. आवश्यकता भासल्यास राजगिर्याचे पीठ कमी-जास्त करू शकता. जेणेकरून मिश्रणाचा खुटखूटीत गोळा बनवता आला पाहीजे. मिश्रण कडेला ठेवून द्या व वडे तळायच्या आधि २ चमचे दह्यामधे पाणी घालून पातळ ताक वडे बुडवण्यासाठी तयार करा.

तसेच वड्यवर घालण्यासाठी घट्ट दही घुसळून त्यामधे चविला साखर व मीठ घालून एकत्र ढवळून घ्या.

आता कढईत तेल गरम करा व आपल्या आवडीच्या आकारमानाचे साधारण चपटसर गोळे करून तांबूस रंगावर तळून टिश्यू पेपरवर काढा.

नंतर खायला देतेवेळी आधि पातळ ताकामधे बुडवा. दोन -तीन मिनिटानी पाण्यातून काढून हलकेच हाताने दाबून पाणी काढा. व सर्व्हींग प्लेट मधे ठेवा व वरून तयार केलेले घट्ट दही घाला. त्यावर मिरचीपूड व जीरपूड भुरभूरा व खायला द्या.

उपवासादिवशी असे थंड दहीवडे खायला खूपच छान लागतात. तेलकटही वाटत नाही. तूम्हीही करून बघा नक्की आवडतील.

टीप्स - 
१) वरीचा भात एकदम मऊ शिजवलेला असावा.
२) राजगिर्याच्या ऐवजी शिंगाडा पीठ किवा दोन्ही पीठ एकत्र घालू शकता.

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

उपवास आहे म्हटले की, हमखास त्यादिवशी काहीतरी चटपटीत खावे वाटते. पण असे चटपटीत पदार्थ खाताना तब्येतीचीही काळजी घ्यावी लागते. उपवासा दिवशी जास्त तेलकट, तिखट पदार्थ घशाशी येतात. तेव्हा तब्येत सांभाळून, चटपटीत पण पौष्टीक कटलेट करू.साहीत्य व कृती -

साहीत्य :-
* कच्ची केळी ४ नग
* बटाटे २
* शिंगाडा पीठ २ टेस्पून
* जीरेपूड १ टीस्पून
* मीठ चविनूसार
* हिरवी मिरची पेस्ट आवडीनुसार
* तेल

कृती :-

प्रथम केळी व बटाटे उकडून घ्या. थंड झाल्यावर  दोन्ही साल काढून मँश करून घ्या.

आता मँश केलेल्या लगद्यामधे शिंगाडा पीठ व मीठ, मिरची, जीरेपूड घाला व चांगले मळा.

आता तयार मिश्रणाचा लिंबा एवढा गोळा घ्या व हाताने साधारण चपटा आकार द्या. फ्रायपँनमधे थोडे -थोड़े तेल घालून शॅलोफ्राय करा.डीपफ्राय केले तरी चालते.

भाजलेल्या दाण्याच्या कुटामधे चिमूटभर मीठ,  लाल मिरचीपूड व दही घालून चटणी तयार करा व तयार कटलेट सोबत द्या.

टीप: जर उपवास नसेल तर, शिंगाडा पीठाऐवजी काॅर्नफ्लोअर घातले तरी चालते.
तसेच आवडत असेल तर लसूण,आलं पेस्टही घालावे. सोबत टोमँटो साँस द्यावे.

केळी व बटाटे एकत्र उकडू नये. कारण केळी उकडायला बटाट्यापेक्षा कमी वेळ लागतो. व केळी एकदम मऊ होण्याची भिती असते. तसेच दोन्हीही २ तास आधी वाफवलेले असले किंवा आदले दिवशी उकडून फ्रिज मधे ठेवलेले असले तर जास्तच चांगले. म्हणजे मिश्रण चिकट होत नाही व कटलेट खुसखूषीत होतात.

मी ओवनला हाय टेम्परेचर वर केळी दीड मिनट व बटाटा 3 मिनट उकडला.

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.

शिंगाडा ही एक पाणथळजागी येणारी तृणवर्गीय  वनस्पती आहे. याचे कंद खाद्य म्हणून वापरतात.काहीशी गोडसर चव असते. या फळाची वरून साल काळपट रंगाची असते व आत पांढरा भाग ,गाभा जो असतो तो खाण्यासाठी वापरतात. पीठ तांबूस, गुलाबी रंगाचे असते. हे पीठ उपवासाला चालते. उपवासाचे काही पदार्थ करायचे असतील म्हणजे कटलेट, कचोरी इ.तर बाईंडींग साठी काॅर्नफ्लोअर सारखे वापरतात. काहीसा चिकटपणा असतो. तसेच शिंगाडा पीठाचे थालीपीठ, पुर्याही,  केल्या जातात. कंद बारीक चिरून शाबूदाण्या सारखी खिचडीही केली जाते.शिंगाडा अतिशय पौष्टीक असतो.चला तर आज 'शिंगाडा पिठाचा पौष्टीक हलवा' करूया. साहीत्य व कृती,

साहीत्य :-
* शिंगाडा पीठ 1 वाटी
* साखर 1 वाटी
* तूप मोठे 4 चमचे ( टेस्पून)
* वेलचीपूड अर्धा टीस्पून
* ड्रायफ्रूट्स
* पाणी

कती :-

प्रथम पॅन/कढई मधे तूप घाला. गरम झाले की, त्यामधे शिंगाडा पीठ घाला.बेसन लाडूचे बेसन जसे भाजतो तसे पीठ सतत हलवत राहून खमंग भाजून घ्या.

आता साखरेत अर्धा ते पाऊण वाटी कोमट पाणी घालून साखर पाण्यात विरघळवून घ्या व हे पाणी भाजलेल्या पीठात, गुठळी होणार नाही याची खबरदारी घेऊन कलथ्याने पीठ हलवत त्यात घाला. हलवत रहा.

पांच मिनिटात हे मिश्रण घट्ट होत येईल व कडेने तूप सुटू लागेल. गॅस बंद करा व वेलचीपूड , ड्रायफ्रूट्स घालून खाली उतरवा. हा हलवा साधारण सैलच असतो.

गरम लुसलूशित असा हलवा खाण्यास अतिशय उत्कृष्ठ लागतो. मुख्य म्हणजे उपवासालाही चालतो. तूम्हालाही आवडेल जरूर करून बघा व प्रतिक्रिया कळवायला विसरू नका .

आपल्या प्रतिसादाने नविन गोष्टी करण्यास प्रेरणा मिळते. आपल्या मौल्यवान सूचना व अभिप्राय, आम्हाला ज़रूर द्या.